Naam: 	Kim Durnez
Datum: 	4 december 2010
Klas: 	1BaOa

Anorexia en boulimia nervosa 

Inhoudstafel

1	Referentie van het artikel
2	Context van het artikel
3	Structuur van het artikel
4	De auteurs
4.1	E.F. van Furth
4.2	H.W. Hoek
4.3	A.A.M. Tenwolde
5	Gerelateerde instellingen en organisaties
5.1	Organisaties
5.2	Instellingen
6	Interessante bronnen
7	Andere specialisten
8	Trefwoorden uit het artikel

1	Referentie van het artikel
van Furth, E.F., Hoek, H.W., Lagro-Janssen, A.L.M. & Tenwolde, A.A.M. (2000). Anorexia en boulimia nervosa. In van Es, J.C., Keeman, J.N., de Leeuw, P.W. & Verstraete, M. (red), Het medisch jaar 2000 (pp. 88-109). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.
2	Context van het artikel
Het artikel komt uit het boek "Het Medisch Jaar 2000" (onder redactie van J.C.van Es, J.N.Keeman, P.W.de Leeuw en M.Verstraete en uitgegeven door Bohn Stafleu Van Loghum, Houten in het jaar 2000).
Sedert 1975 is er een jaarlijkse uitgave van Het Medisch Jaar. De doelstelling van deze jaarlijkse uitgave is om de lezer op de hoogte te brengen van ontwikkelingen binnen het vakgebied, en informatie vanuit de verschillende deelgebieden van de geneeskunde te verschaffen aan de beoefenaren van de andere deelgebieden ten behoeve van de samenhang in de geneeskundige praktijk. 
De meeste “Medische Jaarboeken” bieden een overzicht van de ontwikkelingen van het betreffende jaar binnen geneeskundige deelgebieden. In de uitgave van 2000 koos de redactie echter een andere formule. In deze uitgave heeft men namelijk zeven onderwerpen gekozen waarover er vragen werden geformuleerd die door een aantal deskundigen worden beantwoord.
Andere thema’s (naast anorexia en boulimia nervosa ) die in dit boek aan de orde komen zijn de voor- en nadelen van borstkankerscreening, chronische vermoeidheid, insulineresistentie bij diabetes mellitus type 2, erfelijkheidsadvisering bij infertiliteit, infectieziekten bij ouderen en depressie na myocardinfarct.
3	Structuur van het artikel
Het hoofdstuk “Anorexia en boulimia nervosa” wordt ingeleid door de redactie. Hier gaat men uit leggen wat  anorexia en boulimia nervosa precies zijn, welke factoren aanleiding kunnen geven tot deze stoornis, en welke behandelingen er worden toegepast.
Vervolgens heeft de redactie volgende  vier vragen geformuleerd:
1.	Kunnen er algemene adviezen worden gegeven over de aspecten waaraan de huisarts in het bijzonder aandacht moet schenken?
2.	Zijn er bepaalde vormen van psychotherapie die de voorkeur verdienen?
3.	Op welke wijze kunnen huisarts en psychotherapeut hun behandelingen goed op elkaar afstemmen? 
4.	Zijn er duidelijke indicaties te formuleren voor een klinische behandeling en dus voor een verwijzing naar een internist?
Deze vragen worden beantwoord door twee pyschotherapeuten, een huisarts en een psychiater, die het onderwerp elk vanuit hun eigen invalshoek belichten. In drie opeenvolgende paragrafen worden de vragen beantwoord:
1.	vanuit de psychotherapeutische invalshoek (door de twee  pyschotherapeuten)
2.	vanuit de psychiatrische invalshoek (door de psychiater)
3.	vanuit de invalshoek van de huisarts
Het is echter zo dat de antwoorden van de verschillende deskundigen nauw bij elkaar aansluiten. Elke deskundige heeft weliswaar zijn eigen accenten, maar de grote lijnen zijn meestal (en gelukkig maar) dezelfde. Er is dus  hier en daar wat overlapping. Zo wordt bijvoorbeeld tot drie maal toe herhaald dat het van groot belang is dat de huisarts de eetstoornis zo vroeg mogelijk herkend, dat een vertrouwensband met de patient belangrijk is, en dat cognitieve gedragtherapie het meest effektief is voor boulimie.
Uiteindelijk wordt het hoofdstuk afgesloten met een korte samenvatting van de redactie.
Het artikel bevat ook een 11-tal verwijzingen naar een bronnenlijst onderaan het artikel. De verwijzing in de tekst is in de vorm van een voetnootverwijzing (een klein cijfertje op halve hoogte).  De bronvermelding zelf beantwoordt niet volledig aan het APA referentiesysteem, maar komt toch dicht in de buurt.
4	De auteurs
Aan dit artikel hebben volgende vier deskundigen meegwerkt:
•	E.F. van Furth (psychotherapeut)
•	H.W. Hoek (psychotherapeut)
•	A.A.M. Tenwolde (psychiater)
•	Prof.dr A.L.M. Lagro-Janssen (huisarts)
4.1	E.F. van Furth
Eric van Furth (1958), klinisch psycholoog, is als directeur behandelzaken verbonden aan het Centrum Eetstoornissen Ursula (CEU) te Leidschendam, onderdeel van de GGZ organisatie Rivierduinen. Hij werkt sinds 1984 met cliënten met een eetstoornis. Tot medio 1991 was hij verbonden aan de sectie gezinstherapie van de afdeling Kinder- en Jeugdpsychiatrie van het Universitair Medisch Centrum Utrecht. In dat jaar promoveerde hij op een onderzoek naar de invloed van de ouderlijke attitude op het voortbestaan van eetstoornissen bij jeugdigen. Hij was de laatste voorzitter van de werkgroep Multidisciplinaire Richtlijn Eetstoornissen (in maart 2006 verschenen). In 2006-2007 was hij President van de Academy for Eating Disorders, een internationale organisatie van professionals met wereldwijd ongeveer 1.400 leden.
Eric van Furth is lid van de editorial board van de belangrijkste wetenschappelijke tijdschriften op het gebied van eetstoornissen.
Tijdschriften waarin Eric van Furth vaak publiceert:
•	International Journal of Eating Disorders
•	The Journal of Treatment and Prevention
•	Journal of The American Dietetic Association
•	Appetite
•	Assessment
•	Behavior Research and Therapy
•	Genes, Brain and Behavior
•	British Journal of Psychiatry
Enkele referenties (volgens het APA systeem) van tijdschriftartikels waarvan E.F. van Furth medeauteur is:
•	De la Rie, S.M., Noordenbos, G., Donker, M. & E.F. van Furth (2008). The quality of treatment of eating disorders: a comparison of the therapist's and the patient's perspective.International Journal of Eating Disorders, 41, 307-317.
•	Dingemans, A. E., Martijn, C., Jansen, A., & van Furth, E. F. (2009). The effect of suppressing negative emotions on eating behavior in Binge Eating Disorder. Appetite, 52, 51-57.
•	van Son, G.E., van Hoeken, D., Bartelds, A.I., van Furth, E.F. & Hoek, H.W. (2006). Urbanisation and the incidence of eating disorders. British Journal of Psychiatry, 189, 562-563.
•	van Son, G.E., van Hoeken, D., van Furth, E.F., Donker, G.A. & Hoek, H.W. (2010). Course and outcome of eating disorders in a primary care-based cohort. International Journal of Eating Disorders, 43, 130-138.
Enkele boeken waarvan E.F. van Furth medeauteur is:
•	Bloks, J.A., Van Furth, E.F. & Hoek, H.W. (1999). Behandelingsstrategieën bij anorexia nervosa. Houten: Bohn, Stafleu, Van Loghum.
•	Treasure, J., Schmidt, U. & Van Furth, E.F. (2003). Handbook of Eating Disorders. 2nd edition. Chichester: John Wiley & Sons.
•	Treasure, J., Schmidt, U. & Van Furth, E.F. (2005). The Essential Handbook of Eating Disorders. Chichester: John Wiley & Sons.
4.2	H.W. Hoek
Prof. dr. Hans Wijbrand Hoek is geregistreerd als psychiater (1990), epidemioloog B en groepspsychotherapeut. Sinds 1995 werkt hij als A-opleider psychiatrie bij de Parnassia Groep in Den Haag. Hij is bijzonder hoogleraar epidemiologie aan Columbia University in New York en hoogleraar psychiatrie bij de Rijks Universiteit Groningen.
Andere functies van Prof. dr. Hans Wijbrand Hoek:
•	lid van de DSM-5 Work Group Eating Disorders.
•	president van de Eating Disorders Research Society
•	ex-voorzitter van de door het Ministerie van VWS ingestelde Stuurgroep Eetstoornissen Nederland
•	consultant bij de World Health Organization.
Wijbrand Hoek publiceert regelmatig vooral over psychosen en eetstoornissen en zit in de redactie van drie internationale tijdschriften.
Voor een uitgebreide lijst van publicaties van Wijbrand Hoek, zie http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed?term=%22Hoek%20HW%22[Author].
Enkele tijdscriften waarin hij publiceert:
•	Tijdschrift voor psychiatrie
•	Schizophrenia Research
•	European eating disorders review: the journal of the Eating Disorders Association
•	Transcultural Psychiatry
•	International Journal of Law and Psychiatry
•	The Journal of Clinical Psychiatry
•	International Journal of Eating Disorders
•	The American Journal of Psychiatry
Enkele referenties (volgens het APA systeem) van tijdschriftartikels waarvan H.W. Hoek medeauteur was:
•	Blom, M.B., Hoek, H.W., Spinhoven, P., Hoencamp, E., Haffmans, J. & van Dyck, R. (2010). Treatment of depression in patients from ethnic minority groups in the Netherlands.Transcultural Psychiatry, 47, 473-490.
•	Brown, A.S., van Os, J., Driessens, C., Hoek, H.W. & Susser, E.S. (2000). Further evidence of relation between prenatal famine and major affective disorder. American Journal of Psychiatry, 157, 190-195.
•	van Son, G.E., van Hoeken, D., Bartelds, A.I., van Furth, E.F. & Hoek, H.W. (2006). Urbanisation and the incidence of eating disorders. British Journal of Psychiatry, 189, 562-563.
•	van Son, G.E., van Hoeken, D., van Furth, E.F., Donker, G.A. & Hoek, H.W. (2010). Course and outcome of eating disorders in a primary care-based cohort. International Journal of Eating Disorders, 43, 130-138.
H.W. Hoek is eveneens medeauteur van volgend boek:
Bloks, J.A., Van Furth, E.F. & Hoek, H.W. (1999). Behandelingsstrategieën bij anorexia nervosa. Houten: Bohn, Stafleu, Van Loghum.
4.3	A.A.M. Tenwolde
A.A.M. Tenwolde is als psychiater-psychotherapeut werkzaam in het Psychiatrisch Centrum Gelderland Oost, hij werkt mee aan het Project Eetstoornissen Oost–Gelderland en is lid van de Stuurgroep Eetstoornissen Nederland.
A.A.M. Tenwolde is auteur van volgend boek:
Tenwolde, A.A.M. (2000). Van dun tot dik, GGZ en vraagbaak. Psychosociale en biologische aspecten van anorexia nervosa, boulimia nervosa en obesitas. Houten: Bohn, Stafleu, Van Loghum.
A.A.M. Tenwolde is eveneens auteur van volgende tijdschriftartikels:
•	Tenwolde, A.A.M. (1996). Medical issues and the eating disorders, the interface. Tijdschrift Voor Psychotherapie, 22(3), 127-128
•	Tenwolde, A.A.M. (2001). Wat zijn momenteel de belangrijkste behandelmethoden voor eetstoornissen? Psychopraxis, 3(2), 39-42

5	Gerelateerde instellingen en organisaties
Hier vind je een reeks organisaties en instellingen uit Belgie en Nederland, waar personen met eetstoornissen terechtkunnen. Het valt wel op dat er in Nederland meer organisaties en voorzieningen zijn specifiek voor het behandelen van eetstoornissen dan in Belgie.
5.1	Organisaties
Volgende vier organistaties zijn allen zelfhulporganisaties. Hun websites bevatten veel nuttige informatie om personen met eetproblemen alsook hun omgeving te helpen:
	Vereniging Anorexia Nervosa – Boulimia Nervosa
Website:  http://www.anbn.be/
	De Nederlandstalige (Vlaamse) vleugel van de zelfhulpgroep Anonieme Overeters 
Website: http://www.anoniemeovereters.be/ 
	Stichting Eetstoornissen Eindhoven
Website: http://www.se-eindhoven.nl/
	Stichting Anorexia en Boulimia Nervosa te Velp
Website: http://www.sabn.nl
5.2	Instellingen
Hieronder vind je enkele centra gespecialiseerd in het behandelen van eetstoornissen:
	Broeders Alexianen, Psychiatrische Kliniek Tienen, afdeling Ter Berken
Hier heeft men 35 bedden voor het behandelen van personen met eetstoornissen. Men behandelt er echter uitsluitend vrouwen tussen 15 en 45 jaar die vlot Nederlands spreken.
Website:  http://www.alexianentienen.be/terberken/
	UZ Gent, afdeling eetstoornissen
Dit centrum staat in voor de diagnostiek en behandeling van eetstoornissen vanaf 16 jaar, zowel ambulant als klinisch.
Website: http://www.uzgent.be/wps/wcm/connect/nl/web/zorg/patienten/diensten/psychiatrie+-+universitaire+dienst+psychiatrie/eetstoornissen
	Centrum Eetstoornissen Ursula te Leidschendam (Nederland)
Het Centrum voor Eetstoornissen Ursula (CEU) is de oudste en grootste gespecialiseerde behandeling voor mensen met een eetstoornis in Nederland. Het CEU heeft 48 klinische bedden en voert ongeveer 12.000 ambulante sessies per jaar uit (tot 51 per dag). 
Eric van Furth (één van de medeauteurs van het hier besproken artikel) is als direkteur van dit centrum betrokken bij epidemiologisch en genetisch onderzoek, maar ook bij onderzoek naar de kwaliteit en effectiviteit van behandeling.
Website: http://www.centrumeetstoornissen.nl/
	Psychiatrisch Centrum Gelderland Oost, Programma Eetstoornissen 
Dit centrum is gevestigd in Warnsveld (Nederland). In dit centrum is Aad Tenwolde (één van de medeauteurs van het hier besproken artikel) werkzaam als psychiater-psychotherapeut.
	H.C. Rümkegroep, Rintveld, Centrum voor Eetstoornissen te Zeist (Nederland)Anorexia Nervosa - Boulimia Nervosa eniging Anorexia Nervosa - 
6	Interessante bronnen
Hier volgt een lijst van boeken en tijdschrift artikels die bij het thema “eetstoornissen” horen, en die mij wel de moeite lijken. Onder het hoofdstuk “Andere specialisten“ worden de interessantste auteurs kort besproken.

Bloks, J.A., Van Furth, E.F. & Hoek, H.W. (1999) Behandelingsstrategieën bij anorexia nervosa. Houten: Bohn, Stafleu, Van Loghum.
Kortink J. (2008) Eerste hulp bij eetbuien. Utrecht:  Kosmos Uitgevers 
Noordenbos, G. (2007) Gids voor herstel van eetstoornissen. Utrecht: de Tijdstroom.
Noordenbos, G. (1997). Eetstoornissen: anorexia en bulimia nervosa. In Lagro-Jansen, T. &  Noordenbos, G. (red), Sekseverschillen in ziekte en gezondheid (pp. 194-209). Nijmegen: sun.
Vandereycken, W. & Noordenbos, G. (2008) Handboek Eetstoornissen. Utrecht: de Tijdstroom.
Van Strien, T. (1987). De Nederlandse vragenlijst voor eetgedrag (NVE). Een beter 	perspectief op blijvend succes van vermagerings therapiëen? In Voeding en 	overgewicht. Alphen aan de Rijn/ Brussel: Samson Stafleu.
Van Strien, T. (1995) Sekse en eetgedrag. Huisarts en Wetenschap, 38, 398-401. 
Van Strien, T. (2006) Emotioneel en extern eten. Het verschil en de therapie. De Psycholoog, 41, 193-198

7	Andere specialisten
Hieronder vind je een lijst van toonaangevende ervaringsdeskundigen op het vlak van eetstoornissen. Naast E.F. van Furth (medeauteur van het besproken artikel) zijn dit eveneens auteurs van belangrijke en vaak gerefereerde publicaties omtrent eetstoornissen: 
	Prof. Dr. Walter Vandereycken is hoogleraar psychiatrie aan de K.U.Leuven. Hij is hoofd van de afdeling directieve therapie van de Psychiatrische Kliniek Broeders Alexianen te Tienen en consulent aan het Universitair Centrum Sint-Jozef in Kortenberg. Hij is een internationale autoriteit op het gebied van onderzoek en behandeling van eetstoornissen. Hij is ondermeer auteur van het boek “Door dik en dun: alles over anorexia en boulimia”. Dit is het enige boekje omtrent eetstoornissen dat ik kon vinden in de gemeentelijke bibliotheek van Staden (waar ik woon).
	Dr. Greta Noordenbos is universitair docent Klinische Psychologie aan de Universiteit Leiden. Zij doet onderzoek naar preventie van eetstoornissen, herstelmogelijkheden en langdurige eetstoornissen, waarover zij diverse boeken en artikelen publiceerde. Zo was zij samen met prof. dr. Walter Vandereycken de auteur van “Het handboek eetstoornissen” en “Preventie van eetstoornissen”. Zij heeft in 1992 de Commissie Preventie Eetstoornissen in Nederland opgericht, en maakte deel uit van de werkgroep voor het ontwikkelen van de richtlijn voor de diagnostiek en behandeling van eetstoornissen in 2006.
Voor meer info, zie: http://www.socialsciences.leiden.edu/psychology/organisation/chn/staff/noordenbos.html
	Daarnaast kwam ik toevallig terecht op de website van Joanna Kortink (http://www.eetbuien.nl). Zij is auteur van o.a. de boeken "Uit de ban van eetbuien" en "eerste hulp bij eetbuien". Wat haar vooral interessant maakt is dat ze jarenlange ervaring heeft in het begeleiden van mensen met eetproblemen en zelf in het verleden boulimia heeft gehad. Haar boeken worden door meerder organisaties sterk aangeprezen, alsook door de hierboven vermelde Greta Noordenbos.
	Tatjana van Strien studeerde persoonlijkheidspsychologie te Groningen. Later deed ze dan onderzoek naar overgewicht. Dit resulteerde in 1986 in een proefschrift over eetgedrag en persoonlijkheidskenmerken. In dit kader ontstond ook de Nederlandse Vragenlijst voor Eetgedrag (NVE). De Engelstalige versie hiervan (Dutch Eating Behaviour Questionnaire –DEBQ), die in hetzelfde jaar werd gepubliceerd, trok al gauw de internationale aandacht. Ze wordt wereldwijd, van Zuid Amerika tot Korea toe, gebruikt als onderzoeksinstrument en is in verschillende talen vertaald (Frans, Duits, Zweeds, Chinees, Grieks en Portugees). De vragenlijst wordt ook frequent gebruikt bij onderzoek naar eet- en gewichtsproblemen bij kinderen.
Ze wordt ook regelmatig uitgenodigd als spreekster of als lid van een door de media georganiseerd panel over eetproblemen.
Zie http://www.ru.nl/genderstudies/igs/docenten_en/strien_tatjana_van/ voor meer info.
8	Trefwoorden uit het artikel
Ambivalente hulpvraag: tegenstrijdige hulpvraag	
Ambulante behandeling: behandeling zonder opname van de cliënten in een inrichting	
Amenorroe: het uitblijven of ophouden van de menstruatie	
Anamnese: voorgeschiedenis van een ziekte	
Anorexia nervosa: psychische aandoening waardoor een patiënt weigert voedsel op te nemen	
Aspecifiek: niet door een bijzondere oorzaak bepaald	
Automutilatie : opzettelijke zelfverminking	
Boulimia nervosa: ziekelijk verhoogde eetlust, waarbij men het voedsel naderhand weer uitbraakt	
Cachexie: lichamelijke uittering door ziekte of ondervoeding	
Caput selectum (meervoud = Capita Selecta): geselecteerd hoofdstuk	
Cognitie: het vermogen iets te leren	
Cognitieve gedragstherapie (CGT): is een mengeling van gedragstherapie met interventies die ontwikkeld zijn vanuit de cognitieve psychologie. De kern is de veronderstelling dat zogenaamde irrationele cognities (gedachten) zorgen voor disfunctioneel gedrag, zoals vermijdingsgedrag of agressie. De technieken die gebruikt worden in de cognitieve gedragstherapie richten zich op het veranderen van de inhoud van deze irrationele cognities. Zie ook Cognitieve gedragstherapie op Wikipedia.	
Comorbiditeit: het verschijnsel dat iemand aan meerdere chronische ziektes tegelijk lijdt	
Convulsie: stuip	
Crux medicorum: een keerpunt	
Cue exposure (met responspreventie): de aangeleerde associatie tussen ruiken en eten afleren door heel lang te ruiken zonder te eten	
Diuretica: plasmiddelen	
Etiologisch: volgens de leer van de oorzaken van ziekten	
Evidence based handelen (EBH) Het staat voor een nieuwe aanpak binnen de gezondheidszorg waarin men probeert besluiten over behandeling te verantwoorden met wetenschappelijk bewijs. De argumentatie en het proces van methodisch handelen moeten transparant zijn en zoveel mogelijk gebaseerd op wetenschappelijk bewijs op basis van kwalitatief goed onderzoek.	
Follow-up onderzoek: vervolg onderzoek (een tijdje na de behandeling nagaan in welke mate de patient genezen of geholpen is)	
Genetische predispositie: genetische (erfelijke) aanleg	
Incidentie: het voorkomen van nieuwe gevallen van een bepaalde ziekte in een gemeenschap	
Indiceren: een aanwijzing zijn voor	
Interpersoonlijke Therapie (ITP): interpersoonlijke Therapie gaat ervan uit dat het onstaan van een depressie te maken heeft met deze veranderingen in de relatie met belangrijke anderen in uw leven	
Klinische psychotherapie: behandeling van ziekten van de geest door middel van opname in een daarvooor bestemde kliniek	
Lanugobeharing: Lang, dun zijde-achtig haar zonder pigment, dat gewoonlijk in de baarmoeder wordt afgestoten, maar soms nog op de huid van de pasgeborene aanwezig is. Deze eerste haren van de mens ontstaan tijdens de derde maand. Ook wel wolhaar genoemd.	
Maagdilatatie: uitzetten van de maag	
Neurochemische factor: bepalend element dat te maken heeft met (organische verbindingen die actief zijn in) het zenuwstelsel	
Pathogenese: het ontstaan van een ziekte	
Perioraal: rond de mond	
Preoccupatie: in gedachten hebben wat je wilt vervullen (hoe je er wil uitzien)	
Psychofarmaca: geneesmiddel tegen psychische aandoeningen	
Psychotherapie: behandeling van mensen met geestesstoornissen zonder gebruikmaking van fysieke ingrepen of methodieken, medicamenten	
Purgeren: ledigen van de maag (overgeven)	
Rectaal bloedverlies: bloedverlies via de anus	
Serotoninehypothese: was in de jaren zestig van de twintigste eeuw een van de theorieën die poogden de oorzaak van klinische depressie te verklaren. De hypothese stelde dat een tekort aan serotonine de oorzaak van depressie zou zijn. Zie ook Serotoninetheorie op Wikipedia.	
Somatisch: lichamelijk	
Subklinisch: nog niet waarneembaar, zonder klinische verschijnselen, gezegd van het prodromaal stadium van een ziekte of bij een lichte graad hiervan	
Tetanie: kramp in de ledematen en het gezicht die vooral bij kinderen aanvalsgewijze optreedt